Co grozi za niezłożenie PIT-38?
Niezłożenie deklaracji PIT-38 w ustawowym terminie (30 kwietnia roku następnego) stanowi wykroczenie skarbowe z Art. 56 § 4 w zw. z § 3 Kodeksu karnego skarbowego (KKS); jeżeli podatnik uchyla się od opodatkowania i nie ujawnia podstawy opodatkowania — Art. 54 KKS. Kara zależy od kwoty uszczuplonego podatku — im wyższa zaległość, tym surowsze konsekwencje. Obowiązek złożenia PIT-38 dotyczy każdego, kto uzyskał dochody z kapitałów pieniężnych (akcje, ETF, kryptowaluty, dywidendy) — nawet jeśli poniósł wyłącznie straty.
Wykroczenie vs przestępstwo skarbowe
Kluczowy próg to 5-krotność minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 PLN brutto (Dz. U. z 2025 r. poz. 1242), więc próg to 24 030 PLN. Do tego progu włącznie czyn kwalifikowany jest jako wykroczenie skarbowe, powyżej — jako przestępstwo skarbowe (Art. 53 § 3 KKS).
- Wykroczenie skarbowe (zaległość do 24 030 PLN): kara grzywny, bez wyroku skazującego, bez wpisu do rejestru karnego
- Przestępstwo skarbowe (zaległość powyżej 24 030 PLN): kara grzywny w stawkach dziennych, wpis do Krajowego Rejestru Karnego
- Przestępstwo skarbowe, w którym kwota przekracza małą wartość (powyżej 961 200 PLN): kara grzywny lub pozbawienia wolności do 5 lat, lub obie łącznie (Art. 54 § 1 w zw. z Art. 53 § 14 KKS)
Ile wynosi grzywna w 2026?
Wysokość grzywny zależy od rodzaju czynu. Stawki na 2026 r. (przy minimalnym wynagrodzeniu 4 806 PLN, Dz. U. z 2025 r. poz. 1242):
- Wykroczenie skarbowe (sąd): od 480,60 PLN do 96 120 PLN (Art. 48 § 1 KKS)
- Wykroczenie skarbowe (mandat karny): do 24 030 PLN (Art. 48 § 2 KKS)
- Wykroczenie skarbowe (wyrok nakazowy): do 48 060 PLN (Art. 48 § 3 KKS)
- Przestępstwo skarbowe: od 1 602 PLN do 46 137 600 PLN (Art. 23 § 1 i 3 KKS, stawka dzienna: 160,20–64 080 PLN × 10–720 stawek)
Czy grozi więzienie za niezłożenie PIT-38?
Kara pozbawienia wolności (od 5 dni do 5 lat, Art. 27 § 1 KKS) wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy uszczuplony podatek przekracza małą wartość (961 200 PLN w 2026 r., Art. 53 § 14 KKS) — do tej kwoty grozi wyłącznie grzywna, w dwóch przedziałach: do ustawowego progu (24 030 PLN) jest to wykroczenie skarbowe zagrożone grzywną od 480,60 PLN do 96 120 PLN (Art. 54 § 3 w zw. z Art. 48 § 1 KKS), a powyżej progu — grzywna do 720 stawek dziennych (Art. 54 § 2 KKS). W praktyce sądy orzekają karę pozbawienia wolności głównie przy dużej wartości uszczuplenia (powyżej 500× minimalnego wynagrodzenia = 2 403 000 PLN, Art. 53 § 15 KKS). Dla typowego inwestora giełdowego detalicznego kara ogranicza się do grzywny.
Twój e-PIT a zagraniczny broker
System Twój e-PIT automatycznie akceptuje PIT-38 w dniu 30 kwietnia, jeśli podatnik nie podejmie żadnych działań. Jednak zawiera on wyłącznie dane z PIT-8C od polskich brokerów (XTB, mBank, Bossa). Jeśli inwestujesz przez zagranicznego brokera (Interactive Brokers, DEGIRO, Revolut, Trading 212, eToro, Exante), Twój e-PIT NIE uwzględni tych dochodów. Brak uzupełnienia danych o zagraniczne transakcje stanowi podstawę do nałożenia kary z art. 54 KKS.
Jak uniknąć kary?
Najlepszym sposobem uniknięcia kary jest terminowe złożenie PIT-38. Jeśli jednak termin już minął, natychmiast złóż czynny żal (Art. 16 KKS) — zawiadomienie organu skarbowego o popełnieniu czynu zabronionego. Czynny żal chroni przed karą, o ile złożysz go ZANIM urząd skarbowy sam wykryje nieprawidłowość. Jednocześnie musisz złożyć zaległą deklarację i zapłacić należny podatek z odsetkami.
Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady prawnej. Stawki grzywien obowiązują na 2026 r. i mogą ulec zmianie. W przypadku poważnych zaległości skonsultuj się z doradcą podatkowym lub adwokatem.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi kara za 1 dzień spóźnienia z PIT-38?
Już jednodniowe spóźnienie stanowi wykroczenie skarbowe (Art. 56 § 4 w zw. z § 3 KKS). Minimalna grzywna to 480,60 PLN — jedna dziesiąta minimalnego wynagrodzenia (Art. 48 § 1 KKS). W praktyce urząd skarbowy może nałożyć mandat karny od kilkuset do kilku tysięcy złotych, w zależności od kwoty zaległego podatku.
Czy muszę złożyć PIT-38, jeśli miałem tylko straty?
Tak. Obowiązek złożenia PIT-38 istnieje niezależnie od wyniku finansowego. Co więcej, zadeklarowana strata może być odliczona od zysków w kolejnych 5 latach podatkowych (Art. 9 ust. 3 ustawy o PIT). Niezłożenie PIT-38 oznacza utratę prawa do odliczenia straty.
Co jeśli nie wiedziałem o obowiązku złożenia PIT-38?
Nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności. Jednak w przypadku pierwszego naruszenia i niskiej kwoty zaległości urząd skarbowy często poprzestaje na mandacie karnym. Złóż czynny żal jak najszybciej — to jedyny sposób na uniknięcie kary po terminie.