Co to jest PIT-38?
PIT-38 to roczne zeznanie podatkowe służące do rozliczenia dochodów z kapitałów pieniężnych. Jest to formularz obowiązkowy dla wszystkich polskich rezydentów podatkowych, którzy w danym roku uzyskali dochody z inwestycji giełdowych, sprzedaży akcji, ETF, kryptowalut lub dywidend.
PIT-38 jest częścią systemu podatkowego w Polsce i podlega ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatek od zysków kapitałowych wynosi 19% (tzw. podatek Belki) i jest stosowany niezależnie od wysokości dochodu.
Wskazówka: Nawet jeśli poniosłeś stratę, powinieneś złożyć PIT-38. Wykazana strata może być odliczona od dochodów w kolejnych latach.
Kto musi składać PIT-38?
PIT-38 muszą składać wszystkie osoby fizyczne, które w danym roku podatkowym uzyskały dochody z:
- Sprzedaży akcji notowanych na giełdzie
- Sprzedaży udziałów w spółkach
- Odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych
- Realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych
- Odpłatnego zbycia walut wirtualnych (kryptowalut)
- Dywidend od spółek (w niektórych przypadkach)
Uwaga: Jeśli korzystasz z zagranicznych brokerów (np. Interactive Brokers, Trading 212), będziesz potrzebować również załącznika PIT-ZG.
Termin składania PIT-38
Deklarację PIT-38 należy złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Na przykład, rozliczenie za rok 2026 należy złożyć do 30 kwietnia 2027 roku.
Możesz złożyć deklarację przez system e-Deklaracje (elektronicznie) lub tradycyjnie (papierowo) w urzędzie skarbowym.
Uwaga: Spóźnienie złożenia PIT-38 może skutkować karami finansowymi i odsetkami. Warto złożyć deklarację wcześniej, aby uniknąć problemów.
Jak obliczyć podatek PIT-38?
Obliczenie podatku PIT-38 składa się z kilku kroków:
- 1Zbierz wszystkie transakcje: Wyeksportuj historię transakcji ze wszystkich brokerów za cały rok podatkowy.
- 2Oblicz dochód metodą FIFO: Dla każdej sprzedaży dopasuj najstarsze zakupy (First In, First Out).
- 3Przelicz waluty na PLN: Wszystkie transakcje w walutach obcych przelicz na PLN według kursów NBP z dnia transakcji.
- 4Oblicz podatek: Dochód × 19% = podatek do zapłaty.
Metoda FIFO - obowiązkowa dla PIT-38
FIFO (First In, First Out) to metoda wyceny rozchodu aktywów, która oznacza, że przy sprzedaży najpierw rozliczane są akcje zakupione jako pierwsze. Jest to jedyna metoda dozwolona dla celów podatkowych w Polsce.
Przykład FIFO:
Kupiłeś akcje XYZ w trzech transzach:
- Styczeń: 10 akcji po 100 PLN = 1,000 PLN
- Marzec: 10 akcji po 120 PLN = 1,200 PLN
- Maj: 10 akcji po 80 PLN = 800 PLN
guides.pit38_s5_example_sell_intro
- guides.pit38_s5_example_fifo1
- guides.pit38_s5_example_fifo2
- guides.pit38_s5_example_fifo3
- guides.pit38_s5_example_fifo4
- guides.pit38_s5_example_fifo5
- guides.pit38_s5_example_fifo6
Dywidendy w PIT-38
Dywidendy to wypłaty zysku spółki dla akcjonariuszy. W Polsce dywidendy są opodatkowane podatkiem 19%, ale sposób rozliczenia zależy od tego, czy pochodzą od spółek polskich czy zagranicznych.
Dywidendy polskie
Dywidendy od spółek polskich są rozliczane przez płatnika. Podatek jest pobierany u źródła (19%) i nie musisz go wykazywać w PIT-38. Otrzymujesz dywidendę już pomniejszoną o podatek.
Dywidendy zagraniczne
Dywidendy zagraniczne wymagają samodzielnego rozliczenia. Musisz je wykazać w PIT-38 wraz z załącznikiem PIT-ZG. Podatek u źródła (np. 15% w USA) może być odliczony od polskiego podatku.
Kryptowaluty w PIT-38
W Polsce kryptowaluty są traktowane jako waluty wirtualne i podlegają opodatkowaniu w ramach PIT-38. Każda sprzedaż, wymiana lub użycie kryptowaluty może generować dochód podlegający opodatkowaniu stawką 19%.
Operacje kryptowalutowe wymagające rozliczenia:
- Sprzedaż Bitcoin, Ethereum i innych kryptowalut
- Wymiana kryptowalut (np. Bitcoin na Ethereum)
- Użycie kryptowalut do zakupu towarów lub usług
- Staking i yield farming (nagrody są przychodem)
- Operacje DeFi (lending, borrowing, liquidity pools)
Podatek od kryptowalut oblicza się metodą FIFO - pierwsze zakupione jednostki są sprzedawane jako pierwsze. Różnica między przychodem a kosztem nabycia stanowi dochód opodatkowany stawką 19%.
Przeczytaj kompletny przewodnik o kryptowalutach →PIT-ZG - dochody zagraniczne
PIT-ZG to załącznik do PIT-38, który służy do wykazania dochodów uzyskanych za granicą. Jest wymagany, gdy korzystasz z zagranicznych brokerów lub otrzymujesz dywidendy od spółek zagranicznych.
Uwaga: Jeśli korzystasz z zagranicznych brokerów (Interactive Brokers, Trading 212, DEGIRO, itp.), będziesz potrzebować zarówno PIT-38, jak i PIT-ZG. PIT-38 pokazuje ogólny dochód, a PIT-ZG szczegóły zagraniczne z podziałem na kraje.
Jak wypełnić formularz PIT-38?
Wypełnienie formularza PIT-38 może wydawać się skomplikowane, ale z odpowiednimi danymi jest proste:
- 1Pobierz formularz: PIT-38 dostępny jest na stronie Ministerstwa Finansów lub w systemie e-Deklaracje.
- 2Wpisz dane osobowe: Imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania.
- 3Wpisz przychody: Suma wszystkich przychodów z transakcji giełdowych (w PLN).
- 4Wpisz koszty: Suma kosztów uzyskania przychodu (koszty zakupu, prowizje).
- 5Oblicz dochód: Przychód - koszty = dochód.
- 6Oblicz podatek: Dochód × 19% = podatek do zapłaty.
Wskazówka: Nasz kalkulator automatycznie generuje zestawienie gotowe do przepisania do formularza PIT-38. Wszystkie wartości są już obliczone i przeliczone na PLN.
guides.pit38_faq_heading
guides.pit38_faq_q1
guides.pit38_faq_a1
guides.pit38_faq_q2
guides.pit38_faq_a2
guides.pit38_faq_q3
guides.pit38_faq_a3
guides.pit38_faq_q4
guides.pit38_faq_a4
guides.pit38_faq_q5
guides.pit38_faq_a5
Powiązane artykuły
Gotowy do rozliczenia PIT-38?
Użyj naszego kalkulatora, aby automatycznie obliczyć podatek. Wystarczy zaimportować pliki z brokerów - system automatycznie zastosuje metodę FIFO, przeliczy waluty i wygeneruje zestawienie gotowe do przepisania do PIT-38.