Krótka odpowiedź
W Polsce dla celów podatkowych obowiązkowa jest tylko metoda FIFO.
Średnia ważona, LIFO i inne metody nie są dozwolone dla rozliczania transakcji giełdowych w PIT-38.
Porównanie metod
| Kryterium | FIFO | Średnia ważona |
|---|---|---|
| Dozwolona w Polsce? | ||
| Dla PIT-38? | ||
| Zasada działania | Pierwsze zakupione = pierwsze sprzedane | Średnia cena wszystkich zakupów |
| Złożoność obliczeń | Średnia | Niska |
Metoda FIFO
FIFO (First In, First Out) oznacza, że przy sprzedaży najpierw rozliczane są akcje zakupione jako pierwsze. Jest to jedyna metoda dozwolona dla celów podatkowych w Polsce.
Przykład FIFO:
Kupiłeś akcje XYZ w trzech transzach:
- • Styczeń: 10 akcji po 100 PLN = 1,000 PLN
- • Marzec: 10 akcji po 120 PLN = 1,200 PLN
- • Maj: 10 akcji po 80 PLN = 800 PLN
W czerwcu sprzedałeś 15 akcji po 150 PLN. Według FIFO:
- • 10 akcji ze stycznia (koszt: 1,000 PLN)
- • 5 akcji z marca (koszt: 600 PLN)
- • Koszt: 1,600 PLN
- • Przychód: 2,250 PLN
- • Dochód: 650 PLN
Zalety FIFO: Obowiązkowa w Polsce, sprawiedliwa metoda, zgodna z przepisami podatkowymi.
Średnia ważona
Średnia ważona to metoda, w której koszt nabycia oblicza się jako średnią ważoną cen wszystkich zakupów. Nie jest dozwolona dla celów podatkowych w Polsce.
Przykład średniej ważonej:
Te same zakupy co w przykładzie FIFO:
- • 10 akcji po 100 PLN = 1,000 PLN
- • 10 akcji po 120 PLN = 1,200 PLN
- • 10 akcji po 80 PLN = 800 PLN
- • Razem: 30 akcji za 3,000 PLN
Średnia ważona: 3,000 PLN / 30 akcji = 100 PLN/akcja
Sprzedaż 15 akcji po 150 PLN:
- • Koszt: 15 × 100 = 1,500 PLN
- • Przychód: 2,250 PLN
- • Dochód: 750 PLN (vs 650 PLN w FIFO)
Uwaga: Średnia ważona nie jest dozwolona w Polsce dla celów podatkowych. Możesz używać jej do celów rachunkowych, ale dla PIT-38 musisz użyć FIFO.
Dlaczego FIFO jest obowiązkowe?
Polskie prawo podatkowe wymaga użycia metody FIFO dla rozliczania transakcji giełdowych. Jest to zapisane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Powody:
- Jednolitość - wszyscy podatnicy używają tej samej metody
- Sprawiedliwość - pierwsze zakupione akcje są sprzedawane jako pierwsze
- Zgodność z przepisami - wymagane przez prawo podatkowe
- Kontrola - łatwiejsza weryfikacja przez urząd skarbowy
Użyj kalkulatora z automatycznym FIFO
Nasz kalkulator automatycznie stosuje metodę FIFO do wszystkich transakcji. Wystarczy zaimportować pliki z brokerów - system automatycznie dopasuje zakupy do sprzedaży i obliczy podatek.
Do 50 transakcji bezpłatnie • Bez karty płatniczej • Bez rejestracji