Strata z Giełdy — Jak Rozliczyć w PIT-38

Odliczenie straty z lat ubiegłych krok po kroku

Nawet jeśli w danym roku masz tylko straty — musisz złożyć PIT-38 (art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o PIT). To w nim wykazujesz stratę, którą odliczysz w kolejnych latach. Dobra wiadomość: od 2019 r. stratę do 5 mln PLN możesz odliczyć jednorazowo w jednym roku — nie trzeba rozkładać jej na 5 lat. W tym przewodniku wyjaśniamy zasady odliczania strat z giełdy, pokazujemy 3 scenariusze z liczbami, tabelę pól PIT-38, różnice między stratami z akcji i kryptowalut oraz strategię tax-loss harvesting.

Autor: Zespół Podatek Giełdy

Specjaliści ds. podatków kapitałowych

Strata na giełdzie a PIT-38 — dlaczego MUSISZ złożyć zeznanie?

TAK — zawsze. Obowiązek złożenia PIT-38 masz także wtedy, gdy Twój wynik za rok jest ujemny; termin to 30 kwietnia roku następnego. Zeznanie, w którym wykazałeś stratę, jest podstawą do jej odliczenia w kolejnych latach — bez niego urząd może zakwestionować odliczenie. Niezłożenie zeznania grozi też karą. Jeśli termin minął, złóż zaległe zeznanie jak najszybciej.

Wielu inwestorów popełnia ten sam kosztowny błąd: w roku, w którym mieli tylko straty, nie składają PIT-38. Logika wydaje się prosta — 'nie zarobiłem, więc nie muszę nic składać'. To nieprawda: zeznanie o wysokości dochodu albo poniesionej straty trzeba złożyć zawsze, gdy sprzedałeś papiery wartościowe lub instrumenty pochodne (art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o PIT). Zeznanie za rok straty to także dokument, na podstawie którego odliczysz ją w kolejnych latach. Bez niego urząd może zakwestionować odliczenie. Konsekwencje niezłożenia PIT-38: • Ryzyko, że strata nie zostanie uznana przy odliczeniu w kolejnych latach • Kara za niezłożenie zeznania w terminie — wykroczenie skarbowe (art. 56 § 4 KKS); aktualne kwoty grzywien znajdziesz w artykule o karach za niezłożenie PIT-38 • Czynny żal (art. 16 KKS) złożony razem z zaległym zeznaniem chroni przed karą, jeśli urząd nie wszczął jeszcze postępowania Termin złożenia: do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Twój e-PIT przygotowuje PIT-38 tylko z danymi z PIT-8C od polskich brokerów — transakcje u zagranicznych brokerów musisz dopisać sam. Ważne: obowiązek dotyczy KAŻDEGO roku, w którym sprzedałeś papiery wartościowe lub zamknąłeś pozycję na instrumentach pochodnych — z zyskiem lub ze stratą. Sam zakup akcji bez sprzedaży nie rodzi obowiązku. Przy kryptowalutach jest inaczej: PIT-38 składasz także wtedy, gdy w danym roku tylko je kupowałeś — wydatki wykazane w zeznaniu przechodzą na kolejne lata jako koszty.

Jak działa odliczenie straty (Art. 9 ust. 3)

Ustawa o PIT (art. 9 ust. 3) pozwala obniżyć dochód o stratę z tego samego źródła w 5 kolejnych latach podatkowych. Dla inwestorów oznacza to, że strata z akcji, ETF-ów i instrumentów pochodnych może pomniejszyć zysk z tych instrumentów w przyszłości. Odliczenie dotyczy wyłącznie tego samego źródła przychodów — strata z giełdy nie pomniejszy np. dochodu z pracy. Od 2019 r. masz dwie drogi:

Jednorazowo do 5 mln PLN

Jednorazowo do 5 000 000 PLN — w jednym z 5 kolejnych lat odliczasz stratę do tej kwoty (art. 9 ust. 3 pkt 2). Stratę do 5 mln PLN odliczysz więc w całości w jednym roku.

Po najwyżej 50% rocznie

Po najwyżej 50% rocznie — w każdym z 5 kolejnych lat odliczasz nie więcej niż połowę straty (art. 9 ust. 3 pkt 1). Ta sama granica 50% obowiązuje dla części straty, która została po odliczeniu jednorazowym.

Prawo do odliczenia wygasa po 5 latach od roku, w którym powstała strata. Przykładowo: stratę z 2021 r. możesz odliczyć w zeznaniach za lata 2022–2026. Część nieodliczona w zeznaniu za 2026 r. przepada bezpowrotnie. Dlatego warto odliczać straty jak najszybciej — najlepiej w pierwszym roku, w którym pojawi się zysk.

3 scenariusze odliczenia straty — z konkretnymi liczbami

Poniżej przedstawiamy trzy realistyczne scenariusze odliczania strat z giełdy, z konkretnymi kwotami i polami PIT-38. Każdy scenariusz pokazuje inną sytuację — od najprostszej (jedna strata, jeden zysk) po bardziej złożone (wiele lat, wielu brokerów). Te przykłady opierają się na przepisach Art. 9 ust. 3 ustawy o PIT i uwzględniają próg 5 mln PLN dla jednorazowego odliczenia.

Scenariusz A: Pełne odliczenie w jednym roku

Rok 2024: Inwestor sprzedał akcje CD Projekt ze stratą 10 000 PLN. Złożył PIT-38 za 2024 r., wykazując stratę w polu C.29 (strata). Rok 2025: Przez zagranicznego brokera (bez PIT-8C) sprzedał za 45 000 PLN akcje Allegro kupione za 30 000 PLN — zysk 15 000 PLN. PIT-38 za 2025 r.: • C.22 (przychód, wiersz „Inne przychody”): 45 000 PLN • C.23 (koszty): 30 000 PLN • C.28 (dochód, wyliczony automatycznie): 15 000 PLN • D.30 (straty z lat ubiegłych): 10 000 PLN — pełne odliczenie, bo strata nie przekracza 5 mln PLN • D.31 (podstawa obliczenia podatku): 15 000 − 10 000 = 5 000 PLN • D.33 (podatek 19%): 950 PLN Bez odliczenia zapłaciłby: 15 000 × 19% = 2 850 PLN Oszczędność: 1 900 PLN

Scenariusz B: Łączenie strat z wielu lat

Rok 2023: Strata 8 000 PLN (akcje Biomed-Lublin). Złożony PIT-38. Rok 2024: Strata 5 000 PLN (ETF iShares MSCI World). Złożony PIT-38. Rok 2025: Zysk 20 000 PLN z akcji różnych spółek. PIT-38 za 2025 r.: • C.28 (dochód bieżącego roku): 20 000 PLN • D.30 (straty z lat ubiegłych): 8 000 + 5 000 = 13 000 PLN • D.31 (podstawa obliczenia podatku): 20 000 − 13 000 = 7 000 PLN • D.33 (podatek 19%): 1 330 PLN Bez odliczenia: 20 000 × 19% = 3 800 PLN Oszczędność: 2 470 PLN Obie straty mieszczą się w limicie 5 mln PLN, więc każdą można odliczyć jednorazowo w całości. Limit 5 mln PLN dotyczy każdej straty rocznej osobno, a łączne odliczenie w D.30 nie może przekroczyć dochodu z C.28.

Scenariusz C: Strata z XTB + zysk z Revolut

Rok 2025: Inwestor handlował na dwóch platformach jednocześnie. XTB: Strata 6 000 PLN na kontraktach CFD na akcje. Revolut: Zysk 9 000 PLN na akcjach amerykańskich (Apple, Microsoft). W jednym PIT-38 ŁĄCZYSZ wyniki z obu brokerów: • C.20 / C.21 (przychody z PIT-8C): przychody i koszty z PIT-8C od XTB • C.22 / C.23 (inne przychody): przychody i koszty z Revolut • Łączny dochód (C.28): 9 000 − 6 000 = 3 000 PLN • D.33 (podatek 19%): 570 PLN Kluczowe zasady: • Broker nie ma znaczenia — liczy się ŁĄCZNY wynik • Strata z brokera polskiego (XTB) łączy się z zyskiem z brokera zagranicznego (Revolut) • CFD, akcje, ETF, opcje — wszystko wchodzi do części C/D (instrumenty z art. 30b) • Jedyny wyjątek: kryptowaluty (część E/F) — NIE łączą się

Tabela pól PIT-38 przy rozliczaniu straty

Formularz PIT-38 zawiera kilkadziesiąt pól, ale przy rozliczaniu strat z giełdy kluczowe jest zaledwie 7 z nich. Poniższa tabela pokazuje najważniejsze pola, które wypełniasz przy wykazywaniu straty w bieżącym roku oraz przy odliczaniu strat z lat ubiegłych. Numery pól odpowiadają formularzowi PIT-38 obowiązującemu w rozliczeniu za 2025 rok:

Pole	Nazwa	Opis
C.22	Przychód (wiersz „Inne przychody”)	Przychody ze sprzedaży akcji, ETF, instrumentów pochodnych u brokerów bez PIT-8C (np. zagranicznych)
C.23	Koszty uzyskania przychodów (wiersz „Inne przychody”)	Koszty zakupu sprzedanych papierów + prowizje maklerskie
C.28	Dochód	C.26 − C.27 (jeśli wynik dodatni). Liczy się automatycznie
C.29	Strata	C.27 − C.26 (jeśli koszty > przychody). Wpisujesz jako liczbę DODATNIĄ. Liczy się automatycznie
D.30	Straty z lat ubiegłych	Strata z 5 poprzednich lat, którą odliczasz od tegorocznego dochodu — nie więcej niż C.28
D.31	Podstawa obliczenia podatku	C.28 − D.30, zaokrąglona do pełnych złotych. Liczy się automatycznie
D.33	Podatek (19%)	D.31 × 19%. Po odjęciu podatku zapłaconego za granicą (D.34) daje podatek należny D.35, zaokrąglony do pełnych złotych

W części C wpisujesz przychody i koszty. Transakcje u zagranicznego brokera (IBKR, Revolut, DEGIRO itp.) wpisujesz w wierszu „Inne przychody” (C.22 przychód, C.23 koszty). Kwoty z PIT-8C od polskiego brokera trafiają do pierwszego wiersza (C.20, C.21) — w e-PIT urząd wypełnia go sam. Pola razem (C.26 przychód, C.27 koszty), dochód (C.28) i strata (C.29) wyliczą się automatycznie. Stratę z lat ubiegłych wpisujesz w polu D.30 — nie więcej niż dochód z C.28. Podstawa obliczenia podatku (D.31) to dochód minus odliczona strata, zaokrąglony do pełnych złotych. Podatek 19% od D.31 trafia do pola D.33. Jeśli zapłaciłeś za granicą podatek od dochodów z art. 30b ust. 5a/5b, wpisujesz go w D.34, a podatek należny (D.35) to D.33 − D.34 po zaokrągleniu do pełnych złotych. Jeśli importujesz transakcje z wielu lat do naszego kalkulatora, system sam obliczy i wypełni te pola — nie musisz ręcznie przenosić kwot między latami.

Strata z jednego brokera, zysk z innego

TAK — zyski i straty z różnych brokerów łączą się w jednym PIT-38. Nie ma znaczenia, czy handlujesz na polskim brokerze (XTB, mBank eMakler) czy zagranicznym (IBKR, Revolut, Trading 212, DEGIRO) — w zeznaniu podatkowym sumujesz przychody i koszty ze WSZYSTKICH źródeł. Strata z XTB i zysk z Revolut? Sumują się. Strata z DEGIRO i zysk z Interactive Brokers? Też. Jedyny warunek: muszą to być instrumenty z tego samego źródła podatkowego, czyli Art. 30b ustawy o PIT (akcje, ETF-y, kontrakty CFD, opcje, kontrakty terminowe). Wyjątek stanowią kryptowaluty (sekcja E/F) — ich straty NIE łączą się ze stratami z akcji (sekcja C/D). To dwa całkowicie osobne reżimy podatkowe, opisane szerzej poniżej.

Kryptowaluty — OSOBNY reżim podatkowy strat!

To jeden z najczęstszych błędów w rozliczeniu PIT-38: inwestorzy zakładają, że stratę z kryptowalut można odliczyć od zysku z akcji. NIE MOŻNA. Prawo polskie rozlicza kryptowaluty OSOBNO od pozostałych kapitałów pieniężnych — z innym mechanizmem rozliczania nadwyżki kosztów. Akcje, ETF, instrumenty pochodne (część C/D PIT-38): • Strata = nadwyżka kosztów nad przychodami w danym roku • Odliczenie na podstawie art. 9 ust. 3 — od dochodu z 5 kolejnych lat • Podstawa: strata wykazana w PIT-38 za rok, w którym powstała • Jednorazowo do 5 mln PLN albo po najwyżej 50% straty rocznie Kryptowaluty (część E/F PIT-38): • Mechanizm 'kosztów nieodliczonych' (art. 22 ust. 14–16 ustawy o PIT) • Jeśli koszty > przychody — nadwyżka kosztów powiększa koszty w następnym roku • NIE jest to 'strata' w rozumieniu art. 9 ust. 3! • Brak limitu czasowego (koszty nieodliczone nie wygasają po 5 latach) • Brak limitu 50% czy 5 mln PLN — przenosi się pełna kwota nieodliczonych kosztów Przykład liczbowy: Rok 2024: Kupiłeś Bitcoin za 40 000 PLN, sprzedałeś za 30 000 PLN. Koszty nieodliczone: 10 000 PLN (nie 'strata' — koszty!). Rok 2025: Kupiłeś Ethereum za 15 000 PLN i sprzedałeś za 25 000 PLN. Do kosztów doliczasz przeniesione 10 000 PLN. Część E: przychód 25 000 − koszty (15 000 + 10 000) = 0 PLN dochodu. Równolegle — jeśli miałeś zysk z akcji 20 000 PLN (część C/D), płacisz od niego pełne 19% = 3 800 PLN. Koszty nieodliczone z krypto NIE pomniejszają zysku z akcji.

Co jeśli nie złożyłeś PIT-38 w roku stratnym?

Nie wszystko stracone — ale działaj szybko. Możesz złożyć zaległe zeznanie za rok, w którym powstała strata. Jak to zrobić: 1. Zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego na podatki.gov.pl 2. Wybierz PIT-38 za odpowiedni rok podatkowy 3. Wypełnij formularz, wykazując stratę (koszty > przychody) 4. Złóż zeznanie — zostanie przyjęte jako złożone po terminie Ważne zastrzeżenia: • Za niezłożenie zeznania w terminie grozi kara (art. 56 § 4 KKS) • Złóż jednocześnie czynny żal (art. 16 KKS) — zawiadomienie, że dobrowolnie ujawniasz niezłożenie zeznania. Czynny żal działa TYLKO, jeśli urząd nie wszczął jeszcze postępowania • Stratę odliczysz tylko w zeznaniach za 5 kolejnych lat. Strata z 2020 r. mogła być odliczona najpóźniej w zeznaniu za 2025 r., składanym do 30 kwietnia 2026 r. — później przepada • Im szybciej złożysz zaległe zeznanie, tym łatwiej udokumentować stratę Nasz kalkulator obsługuje import transakcji z wielu lat — także wtedy, gdy dopiero teraz odtwarzasz historię. Zaimportuj dane z kilku lat, a system obliczy straty i zyski za każdy rok.

Strategia tax-loss harvesting — legalna optymalizacja podatkowa

Tax-loss harvesting (TLH) to strategia polegająca na celowej realizacji strat pod koniec roku podatkowego, aby zmniejszyć podatek od zysków. W Polsce jest SZCZEGÓLNIE atrakcyjna, bo w odróżnieniu od USA nie istnieje reguła 'wash sale'. Jak to działa: 1. Pod koniec roku identyfikujesz pozycje, które tracą na wartości 2. Sprzedajesz je — realizujesz stratę podatkową. Zrób to z zapasem: w praktyce o roku decyduje dzień rozliczenia transakcji (na GPW i większości giełd europejskich T+2, w USA T+1), więc sprzedaż w ostatnich dniach sesyjnych grudnia może trafić do następnego roku 3. Na początku nowego roku odkupujesz te same akcje, jeśli nadal chcesz je mieć w portfelu Dlaczego to legalne i skuteczne: • W USA obowiązuje reguła 'wash sale' — odkupienie tego samego papieru w ciągu 30 dni anuluje stratę podatkową. W Polsce takiej reguły NIE MA • Możesz sprzedać i odkupić nawet następnego dnia — strata podatkowa zostaje uznana • Uwaga na FIFO: jeśli masz kilka partii tej samej spółki, sprzedaż rozlicza najpierw najstarsze — niekoniecznie te ze stratą • Jedyny koszt: prowizja maklerska za dwie transakcje + spread (różnica bid/ask) Przykład: Masz 100 akcji XYZ kupionych po 50 PLN (koszt: 5 000 PLN). Kurs spadł do 35 PLN. • 15 grudnia 2025 r.: sprzedajesz za 3 500 PLN → strata 1 500 PLN • 2 stycznia 2026 r.: odkupujesz za 3 500 PLN • Efekt: w PIT-38 za 2025 r. strata 1 500 PLN pomniejsza tegoroczny zysk, a jeśli zysku nie ma — odliczysz ją od przyszłych zysków • Nowy koszt nabycia: 3 500 PLN (niższy niż poprzednio) Uwaga: TLH ma sens tylko przy pozycjach stratnych. Sprzedaż zyskownych pozycji 'żeby odliczyć' to absurd — generujesz dodatkowy podatek, a nie go redukujesz.

Kalkulator automatycznie uwzględnia straty

Ręczne śledzenie strat z wielu lat i brokerów jest czasochłonne i podatne na błędy. Musisz pamiętać kwoty strat z każdego roku, pilnować 5-letniego limitu i prawidłowo wypełnić pola D.30 (straty z lat ubiegłych) i D.31 (podstawa obliczenia podatku). Nasz kalkulator robi to automatycznie — importuj transakcje z wielu lat i brokerów, a system wykryje straty z lat ubiegłych i odliczy je od zysku. Nie musisz ręcznie szukać starych PIT-38 ani prowadzić osobnego arkusza kalkulacyjnego.

Nasz kalkulator automatycznie obsługuje wieloletnie straty. Wystarczy zaimportować transakcje z kilku lat podatkowych (np. 2021–2025) — system sam wykryje lata stratne, obliczy kwoty strat i odliczy je od zysków w kolejnych latach (zgodnie z art. 9 ust. 3). Obsługujemy import z ponad 20 brokerów, zarówno polskich (XTB, mBank eMakler), jak i zagranicznych (Interactive Brokers, Revolut, Trading 212, DEGIRO, eToro, Saxo Bank, Freedom24). Kalkulator łączy dane z wielu źródeł, przelicza waluty po kursach NBP (z ostatniego dnia roboczego przed dniem rozliczenia transakcji, art. 11a ust. 1), stosuje obowiązkową metodę FIFO do dopasowania kosztów zakupu i generuje gotowy PIT-38 z prawidłowo wypełnionymi polami D.30 (straty z lat ubiegłych) i D.31 (podstawa po odliczeniu). Jeśli masz dochody ze sprzedaży uzyskane za granicą, system przygotuje także załączniki PIT/ZG dla każdego kraju.

Importuj transakcje i odlicz straty →

Import z wielu lat i brokerów. Kalkulator automatycznie odliczy straty.

Najczęściej zadawane pytania

Ile lat można odliczać stratę?

▼

5 kolejnych lat po roku, w którym powstała strata (art. 9 ust. 3 ustawy o PIT). Stratę do 5 mln PLN możesz odliczyć jednorazowo w jednym z tych lat — nie musisz rozkładać jej na raty. Przykład: stratę z 2024 r. odliczysz w zeznaniach za lata 2025–2029. Odliczaj możliwie wcześnie — część nieodliczona w ciągu 5 lat przepada.

Czy strata z krypto łączy się z akcjami?

▼

NIE. Kryptowaluty mają osobną sekcję w PIT-38 (E/F) i używają mechanizmu kosztów nieodliczonych (Art. 22 ust. 14-16), a nie straty z lat ubiegłych (Art. 9 ust. 3). To dwie całkowicie różne ścieżki podatkowe. Nie możesz odliczyć straty z Bitcoina od zysku ze sprzedaży akcji Apple — nawet jeśli obie transakcje były na tym samym brokerze. Więcej szczegółów znajdziesz w sekcji o kryptowalutach poniżej.

Co jeśli nie złożyłem PIT-38 w roku stratnym?

▼

Złóż zaległe zeznanie PIT-38 za ten rok (albo korektę, jeśli złożyłeś zeznanie bez tych transakcji) i wykaż w nim stratę. Jednocześnie złóż czynny żal (art. 16 KKS) — chroni przed karą, jeśli urząd nie wszczął jeszcze postępowania. Potrzebujesz dowodów transakcji (wyciągi, raport roczny od brokera) za dany rok. Najprostszy sposób, by zachować prawo do odliczenia, to składać PIT-38 w terminie ZAWSZE, także przy samych stratach.

Jak kalkulator uwzględnia straty?

▼

Importujesz transakcje z wielu lat podatkowych (np. 2022–2025). System automatycznie wykrywa lata stratne, oblicza kwotę straty za każdy rok i odlicza te straty od zysków w kolejnych latach — zgodnie z art. 9 ust. 3. Kalkulator pilnuje 5-letniego limitu i wypełnia pola D.30 (straty z lat ubiegłych) oraz D.31 (podstawa obliczenia podatku po odliczeniu) w wygenerowanym PIT-38.

Czy mogę odliczyć stratę z jednego brokera od zysku z innego?

▼

TAK. Wszystkie zyski i straty z instrumentów opodatkowanych na podstawie Art. 30b (akcje, ETF, instrumenty pochodne, CFD, opcje) sumują się, niezależnie od brokera. Strata z XTB + zysk z Revolut = łączny wynik w jednym PIT-38. Nie ma znaczenia, czy broker jest polski czy zagraniczny — liczy się łączny wynik podatkowy. Kalkulator automatycznie sumuje transakcje ze wszystkich zaimportowanych brokerów.

Czy strata z CFD łączy się ze stratą z akcji?

▼

TAK. CFD (kontrakty na różnicę), akcje, ETF, opcje i inne instrumenty pochodne — wszystkie są opodatkowane na podstawie Art. 30b ustawy o PIT i rozliczane w sekcji C/D formularza PIT-38. Zyski i straty z tych wszystkich instrumentów sumują się. Strata na CFD z XTB pomniejszy zysk z akcji na Revolut.

Co ze stratą z opcji (put/call)?

▼

Opcje giełdowe (put i call) to instrumenty pochodne opodatkowane na podstawie Art. 30b — tak samo jak akcje czy CFD. Strata z wygasłej opcji (np. zapłaciłeś premię za opcję call, ale nie zrealizowałeś jej, bo kurs nie osiągnął strike price) jest kosztem uzyskania przychodu w sekcji C/D. Łączy się ze wszystkimi innymi zyskami i stratami z kapitałów pieniężnych.

Czy strata z dywidend istnieje?

▼

Nie w klasycznym rozumieniu. Dywidenda to przychód (art. 30a) — nie odlicza się od niej kosztów ani strat z giełdy. Jeśli zagraniczny podatek był wyższy niż stawka z umowy (np. 30% WHT w USA zamiast 15%), nadwyżki nie odliczysz w Polsce — w polu G.48 uwzględniasz podatek najwyżej do stawki z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (art. 30a ust. 9). Nadwyżkę możesz odzyskać tylko od zagranicznego urzędu skarbowego.